Kent u de pagina over Bill Gates op de website van Vaccinvrij? Heeft u de “filantroop” al ontmaskerd? Hij heeft zoveel verdiend aan vaccins dat hij in zijn eentje het hongerprobleem wereldwijd jarenlang zou kunnen oplossen. Maar hij vindt vaccins (verkopen) kennelijk belangrijker dan voedsel voor de armste bevolkingen in de wereld. Hij wisselt probleemloos van het ene naar het andere narratief, als het maar geld oplevert. Hoe kan deze man leven met zichzelf?
Bill Gates verschuift zijn aandacht van klimaatverandering naar het verbeteren van de toegang tot vaccins
Bill Gates, medeoprichter van Microsoft, heeft in een nieuwe memo aangekondigd dat landen zich niet langer moeten richten op de bestrijding van klimaatverandering, maar op het voorkomen van infectieziekten door middel van massale vaccinatie. In de memo van 27 oktober 2025 worden lezers aangespoord om niet mee te gaan in een “doemdenken” waarin wordt geaccepteerd dat er niets kan worden gedaan om de aanzienlijke gevolgen van klimaatverandering te compenseren, maar om “het welzijn van de mens centraal te stellen in onze klimaatstrategieën”. Om dat te bereiken, zegt Gates, moeten landen hun inspanningen richten op het verbeteren van de toegang tot vaccins voor mensen in de armste landen, maatregelen die volgens hem het menselijk leven directer verbeteren te midden van wat hij de verwoestende gevolgen van “een zich opwarmende wereld” noemt.1 2
“Helaas zorgt de doemscenario ervoor dat een groot deel van de klimaatgemeenschap zich te veel richt op emissiedoelstellingen op korte termijn, waardoor middelen worden onttrokken aan de meest effectieve maatregelen die we zouden moeten nemen om het leven in een zich opwarmende wereld te verbeteren”, zegt Gates. “Hoewel klimaatverandering ernstige gevolgen zal hebben – met name voor mensen in de armste landen – zal het niet leiden tot de ondergang van de mensheid.”2
Gates beschouwt klimaatpessimisme als een belemmering voor het aanpakken van wat hij noemt meer direct leed, en stelt dat veel mensen de omvang van de vandaag de dag bestaande, te voorkomen ziekten en ontberingen onderschatten. Volgens hem levert het heroriënteren van inspanningen en middelen op ziektepreventie duidelijkere en beter meetbare vooruitgang op dan incrementele winst in emissiereducties. “Als ik de keuze zou hebben tussen het uitroeien van malaria en een temperatuurstijging van een tiende graad, zou ik de temperatuur 0,1 graad laten stijgen om malaria uit te roeien”, zegt hij.2
Zijn opmerkingen wijken sterk af van eerdere jaren, toen hij in zijn klimaatboodschappen de nadruk legde op agressieve emissiereductie en technologische innovatie. Gates richtte in 2015 Breakthrough Energy op om investeringen in schone energie te versnellen, en de Bill & Melinda Gates Foundation is al meer dan 25 jaar betrokken bij klimaatgerelateerd ontwikkelingswerk.3
Het geloofwaardigheidsprobleem waarmee de luidste stemmen op het gebied van klimaat te maken hebben
Gates’ verschuiving van klimaat naar vaccins komt op een moment dat zijn geloofwaardigheid al onder de loep wordt genomen, wat zijn rol als zelfbenoemde autoriteit op het gebied van volksgezondheid, wiens invloed zich uitstrekt over filantropie, bedrijfskapitaal en beleid, nog ingewikkelder maakt. Gates maakt al lang deel uit van dezelfde klasse van leiders en influencers die volhouden dat de wereld dringend de uitstoot moet verminderen, terwijl hij zelf op een schaal uitstoot genereert die voor gewone mensen onbereikbaar is.
Gates erkent deze tegenstelling: “Ik weet dat sommige klimaatactivisten het niet met me eens zullen zijn, me een hypocriet zullen noemen vanwege mijn eigen CO2-voetafdruk (die ik volledig compenseer met legitieme CO2-credits), of dit zullen zien als een slinkse manier om te beweren dat we klimaatverandering niet serieus moeten nemen. Voor alle duidelijkheid: klimaatverandering is een zeer belangrijk probleem. Het moet worden opgelost, samen met andere problemen zoals malaria en ondervoeding. Elke tiende graad opwarming die we voorkomen, is enorm gunstig, omdat een stabiel klimaat het gemakkelijker maakt om het leven van mensen te verbeteren.”2
Invloed zonder verantwoordingsplicht: een casestudy over de pandemie
Terwijl regeringen wereldwijd probeerden hun weg te vinden in de chaos van de COVID-19-pandemie, nam een kleine groep particuliere, niet-gouvernementele organisaties het voortouw in de wereldwijde respons. Zij opereerden met buitengewone autoriteit, maar zonder de verantwoordingsplicht die van dergelijke publieke instellingen wordt verwacht. Volgens een gezamenlijk onderzoek van POLITICO en WELT hebben vier groepen in het bijzonder het internationale COVID-beleid en de beslissingen over de distributie van vaccins bepaald. Drie van die vier zijn opgericht, gefinancierd of effectief gecontroleerd door Gates.4
Organisaties die actief zijn in lagere-inkomenslanden, waaronder Artsen zonder Grenzen, waarschuwden dat het overdragen van de beslissingsbevoegdheid over leven en dood aan een handvol westerse elites het risico met zich meebracht dat de behoeften van de bevolkingsgroepen die de regeringen juist moesten beschermen, buiten beschouwing zouden worden gelaten. Hun bezorgdheid nam toe toen de Gates Foundation zich actief verzette tegen het opheffen van intellectuele eigendomsrechten voor COVID-vaccins – een stap die volgens critici farmaceutische bedrijven en hun investeerders beschermde ten koste van armere landen die wanhopig op zoek waren naar toegang tot vaccins. Zoals Kate Elder, senior adviseur vaccinbeleid voor de Access Campaign van Artsen zonder Grenzen, vroeg:
Wat maakt Bill Gates geschikt om de Amerikaanse regering te adviseren over waar zij haar enorme middelen moet inzetten?4
De Gates Foundation speelde een belangrijke rol in de ontwikkeling, productie en distributie van COVID-vaccins door financiering en technische expertise te verstrekken en meer dan 2 miljard dollar te doneren aan de wereldwijde COVID-respons. Volgens haar website heeft de stichting ook “bijgedragen aan het versnellen van de ontwikkeling en introductie van veel nieuwe vaccins, waaronder vaccins tegen polio, pneumokokkenpneumonie, rotavirus, mazelen, meningitis A, cholera en HPV”.5
“De beste investering die ik ooit heb gedaan”: Bill Gates over vaccins
Critici beweren dat de boodschap van Gates lijkt op die van een verkoper van tweedehandsauto’s: hij verzekert het publiek vol vertrouwen dat een product veilig en betrouwbaar is, terwijl hij de mogelijke gevaren en gebreken verdoezelt. In een interview met CNBC in 2019 noemde Gates het vergroten van de toegang tot vaccins “de beste investering die [hij] ooit heeft gedaan” en vierde hij een “rendement van meer dan 20 op 1”, wat betekent dat zijn investering van 10 miljard dollar in twintig jaar tijd ongeveer 200 miljard dollar aan economische waarde heeft opgeleverd. In hetzelfde interview hekelde hij echter ouders die zich zorgen maken over de veelbesproken bijwerkingen, door te zeggen dat ze misleid waren door “verkeerde informatie” en “hun kind in gevaar brachten, evenals alle andere kinderen om hen heen”.
Voor critici heeft dit contrast – tussen het buitengewone economische rendement dat Gates viert en zijn afwijzing van de bezorgdheid van het publiek over de risico’s – het debat over de omvang van zijn invloed op de wereldwijde gezondheidszorg blijven bepalen.6
Bill Gates zou een einde kunnen maken aan de honger in de wereld, maar er is geen rendement op investering in het voeden van kinderen
Gates prijst vaccins in zijn memo aan als “de onbetwiste kampioen van geredde levens per uitgegeven dollar”. Hij benadrukt ook dat de wereldwijde aandacht moet uitgaan naar inspanningen die “leed voorkomen, met name voor mensen in de moeilijkste omstandigheden in de armste landen ter wereld”. ² Maar volgens het Wereldvoedselprogramma (WFP) van de Verenigde Naties sterven er jaarlijks drie miljoen kinderen aan honger (of één kind per 10 seconden) – ongeveer een miljoen meer dan volgens Gates jaarlijks sterven aan ziekten die met vaccins kunnen worden voorkomen. Het beëindigen van de honger in de wereld tegen 2030 zou ongeveer 40 miljard dollar per jaar kosten, wat betekent dat het door Gates geschatte economische rendement van 200 miljard dollar deze inspanning meerdere jaren volledig had kunnen financieren.7 8
Gates’ voorkeur voor vaccins – een gebied waarop hij al decennialang invloed heeft, diepgaande institutionele partnerschappen heeft en een duidelijk omschreven investeringslogica hanteert – boven vergelijkbare investeringen in hongersnoodbestrijding benadrukt de bredere kloof tussen wereldwijde gezondheidsstrategieën met een hoog rendement en fundamentele, levensreddende menselijke behoeften – zoals toegang tot voedsel – die geen financieel rendement opleveren.
1 Zeballos-Roig J. Bill Gates calls out ‘doomsday outlook’ on climate change. Yahoo News Oct. 28, 2025.
2 Gates B. Three tough truths about climate. GatesNotes Oct. 28, 2025.
3 Breakthrough Energy. Breakthrough Energy origin story.
4 Banco E, Furlong A, Pfahler L. How Bill Gates and partners used their clout to control the global COVID response — with little oversight. POLITICO Sept. 14, 2022.
5 Bill & Melinda Gates Foundation. Funding commitments to fight COVID-19. Jan. 12, 2022.
6 Belvedere M. Bill Gates: My ‘best investment’ turned $10 billion into $200 billion worth of economic benefit. CNBC Jan. 23, 2019.
7 World Food Program USA. 10 facts about child hunger. July 12, 2022.
8 Gavi. More than two million children continue to die each year from vaccine-preventable diseases. Nov. 30, 2010.
Bron artikel: https://thevaccinereaction.org/2025/11/bill-gates-shifts-from-climate-change-advocacy-to-creating-more-access-to-vaccines/